* Tíðindabræv  
* Veðrið
* AIS
* RadarBox

Stuðlar























Fylg okkum á Facebook

 




 
Løgmaður helt røðu til minningarhald teirra sjólátnu, sum var hildið á Vinnuháskúlanum í gjár. (Mynd: Grækaris)

Stóra havið er okkum bæði frændi og fíggindi

Løgmaður helt røðu í sambandi við minningarhald teirra sjólatnu, sum var á Vinnuháskúlanum í Havn seinnapartin í gjár. Antares.fo var við til minningarhaldið.

Aksel V. Johannesen vísti á týdningin, sum allahalgannadagur hevur fyri okkum føroyingar. Hann segði millum annað:

- Stødd mitt í norðuratlantshavi vita vit, at hetta stóra havið viðhvørt er okkum bæði frændi og fíggindi.Tíbetur eiga vit eina so góða og vælvirkandi tilbúgving, at sum oftast berast boð aftur í bý, tá illa vil til á sjónum.

Men enn sum áður vita vit, at hóast neyðugt er við góðum sjómansskapi, og at vitanin hjá okkara sjófólki man teljast millum tær fremstu, so er tað ikki vandaleyst at leggja út á hav.

Teir gomlu settust við árarnar og sungu ein sálm til hin Alvalda, við tí sannroynd, at onkur var størri enn teir í tí stóra skapanarverkinum. Náttúrukreftirnar vóru ikki at spæla við.

Christian Matras yrkir soleiðis um “Illveður, tá skipini eru farin”:

Rótan í havi, brimar við land,

óløgi vaksa í hvørjum,

og dunið gongur sum náttarskrímsl

gjøgnum dreymar í øllum Føroyum. 

Jú, óttin um teir, sum hava loyst frá landi, man mangan hava verið stórur. Teir mongu málningarnir hjá eitt nú listamanninum Mikines lýsa so væl huglagið, tá konan við børnunum stendur og bíðar í óvissuni uppi á landi.

Minningardagur teirra sjólátnu er til minnis um tey, sum mistu lívið aloftast í strevinum at vinna hesum landi førning. Men allahalgannadagur er eisini til minnis um tey – aloftast kvinnur og børn -  sum eftir sótu, og sum syrgdu fyri at føra landið fram á leið. Sjálvt um tey høvdu mist. Sjálvt um lítil og eingin vón var at hóma.

Føroyingar hava tó gjøgnum øldirnar mist sera nógv fólk á sjónum. Serliga seinni veraldarbardagi kravdi sítt. Longu í 1942 varð byrjað í Havnar kirkju at hava serligar minningarguðstænastur fyri teimum, ið farin vóru á sjónum undir krígnum.

Árið eftir í 1943 vóru nøvnini á 60 monnum lisin upp. Hetta mundi eisini gera sítt til, at Løgtingið gjørdi av at gera tann aldargamla minningardagin allahalgannadag til minningardag teirra sjólátnu.

Men bæði fyri og eftir kríggið hava føroyingar sannað, at havið er vandaleið at ferðast á.   

Acorn fórst                                

Í ár eru 90 ár liðin síðani ta óhugnaligu vanlukkuna umboð á “Acorn”, tá sjey mans doyðu av eldi umborð. 4 av teimum sjey, sum doyðu, vóru gjáarmenn, og í bókini hjá Óla Jacobsen, “Havið tók teir”, verður greitt frá, at vanlukkan rakti so meint, at ongantíð varð tosað um hana norðuri við Gjógv.

Í hálvt triðja samdøgur stríddust menn at vinna upp land fyri at fáa sínar skipsfelagar undir læknahond, tí allir doyðu ikki beinanvegin.

Í fyrstu syftu vóru seks av teimum sjey jarðaðir frá Dómkirkjuni í Reykjavík, og ein teirra doyði seinni.                                       

Teir, ið komu frá vanlukkuni við lívinum, vóru eisini í eini svárari støðu, tí lítið nyttaði at fara heim til Føroya. Teir vóru framvegis noyddir at vinna sær eina inntøku og fara ein túr aftur til skips, so íslendingar mannaðu Acorn fyri teir, sum høvdu latið lív.

Tíbetur er okkara samfelag við undirstøðukervi og vælferðartænastum nógv batnað síðan 1928, tá Acorn varð rakt av vanlukku.

Sjóborgin av Strondum

Men enn kann havið raka okkum meint. Í ár fara vit eisini um 20 ára hvarvið fyri minnið um Sjóborgina av Strondum, sum ikki kom afturíaftur í 1998. Umborð vóru 5 mans, og tey flestu av okkum, sum eru komin eitt sindur til árs, munnu minnast hesa syrgiligu hending.

Aftur í ár eru vit komin saman allahalgannadag fyri at minnast tey, ið lótu lív sítt á sjónum. Hóast menniskjan ger framstig innan samferðslu, trygd og vitan á sjónum, so eru grundkorini enn tey somu. “Havdýpið ikki á bjálkum er bygt!”, kvøður Mikkjal á Ryggi í sálminum “Slættasti sjógvur og brattastu bylgjur”.

Grundtreytirnar eru enn fyri okkum føroyingar, at vit liggja mitt í havinum. Hetta kann hava sínar fyrimunir, tá talan er um at verja fólk, mál og mentan. Havið er ríkt og skapar nógv virði og framleiðslu, og havið er eisini ein farleið út í heim.

Men enn sum áður kann havið taka. Taka okkara dýrasta tilfeingi, sum er okkara fólk. Vit koma saman í dag fyri at stuðla, fyri at minnast, og fyri at vísa samanhald. Kærleikin til tey deyðu endar ikki við gravarbakkan. Heldur ikki, tá talan er um tey, sum fingu eina váta grøv. Vit syrgja, tí vit hava elskað. Vit lýsa tí okkara samkenslu við tykkum, sum hava mist og lýsa Guðs frið yvir minni um tey, sum sjólátin eru.

Við hesum orðum fari eg vegna Føroya landsstýri og alla ta føroysku tjóðina at lýsa samkenslu við tykkum, ið mist hava.

Saman drýpa við høvur í sorg.

Síðan allahalgannadag í fjør er hesin føroyingur deyður á sjónum:

Jákup Marnar Klein, Klaksvík, doyði 27. februar 2018 umborð á Topas Amani í Nigeria, 62 ára gamal.

Friður veri við minni hansara.

Løgmaður